فرزانگان

1- perfect (پیش خوانی)

2- Question (سوال کردن)

3- Reading ( (مطالعه کردن

4- Review( مرور کردن)

5- Reflect (تفکر کردن )

6- Recite (حفظ کردن )

1-1) Perfect (پیش خوانی)

اگر می خواهید مطالب یک فصل از فصول کتاب را یاد بگیرید :

1- بسرعت تمام کتاب یا فصل را یکبار بخوانید تا برداشت کلی از موضوعات و قسمت های مهم آن کسب کنید.

2- این روش اجمالی یا پیش خوانی می تواند شما را در سازمان دهی مطالب و ایجاد نوعی ساخت سلسله مراتب کمک کند در پیش خوانی فصول کتاب بایستی موارد زیر را مورد توجه قرار دهید:

1- مقدمه یا توضیحات مقدماتی

2- هدف

3- تیتر اصلی

4- خلاصه

5- جملات مقدماتی یا جملات موضوعی یا پاراگراف ها 

1-2) Question ( سوال)

برای هر قسمت یا فصل از یک کتاب که می خوانید سوالاتی را مطرح کنیدیکی از راه های انجام این کار این است که عناوین را به سوال تبدیل کنید. و سوالات خود را با کلمات چگونه ، چه کسی ، چه چیزی بسازید.

1-3) Reading ( مطالعه کردن) :

در اینجا مطلب یا موضوع را بدقت و به طور کامل بخوانید و به هنگام مطالعه سعی کنید سوالاتی را که قبلا مطرح کرده اید جواب دهید و توجه خود را بر اندیشه ها و سایر اطلاعات معطوف سازید و در صورت لزوم سرعت خواندن خود را متناسب با سهولت و پیچیدگی متن تغییر دهید.

1-4 ) تفکر کردن ( Reflect )

سعی کنید در مورد مطالبی که می خوانید آنرا بفهمید و به آن معنی دهید و برای این منظور کارهای زیر را انجام دهید:

1- آن چه را که می خوانید به مطالبی که از قبل یاد گرفته اید ربط دهید.

2- نکات فرعی را به نکات اصلی پیوند دهید.

3- بکوشید تا تناقضات موجود را حل کنید.

4- با استفاده از اطلاعاتی که می خوانید مسائل طرح شده را جواب دهید.

1-5) از حفظ گفتن ( Recite)

پس از خواندن هر قسمتی سعی کنید مطالب مهم آن را بیاد آورید و برای خود بازگو کنید ضمن این کار به سوالاتی که طرح کرده اید پاسخ دهید از حفظ گفتن به شما کمک می کند تا بر درک خود نظارت کنید و از این طریق به معلوم می گردد که چه قسمت هایی را یاد نگرفته اید و باید از نو بخوانید.

1-6) مرور کردن ( Review )

وقتی که خواندن کتاب یا کل مطلب به پایان رسید آنرا مرور و بازبینی کنید بهترین راه مرور کردن این است که بدون  مراجعه به متن سوالات مربوط به آن را جواب دهید و قسمت هایی را که نمی توانید به سوالات آن جواب دهید دوباره بخوانید دوباره خواندن نوعی مرور کردن است سعی در پاسخ دادن به سوالات اصلی بهترین راه مرور کردن است.

2- روش پس خبا ( PQRST)

در این روش ، سه مرحله ی Perfect ( پیش خوانی) ، Question ( سوال کردن) ، Reading ( خواندن) مشابه روش پس ختام است ولی به جای دو مرحله آخر یعنی حفظ کردن ( Recite) و مرور کردن ( Review ) ، مفاهیم مشابه آنها یعنی به خود پس دادن ( Self- recitiation ) و آزمون کردن ( Test ) آمده است در ضمن روش PQRST فاقد مرحله تفکر است پس لفظ پس خبا شامل : 1- پیش خوانی    2- سوال کردن    3- خواندن   4- به خود پس دادن  5- آزمون می باشد.

3- روش MURDER ( مردر)

حرف Mood ( حال و هوا ) ، Understand ( فهمیدن) ، Recell ( به یاد آوردن) ، Detectaand Digit ( درک و هضم) ، و Expand ( گسترش دادن) و Review and Respond  ( مرورو پاسخ)

روش مردر صورت جدیدتر و تکمیل یافته از روش PQ4R و روش PQRST  می باشد.

3-1) حال و هوا ( Mood )

پس از شروع به یادگیری و مطالعه باید حال و هوای آن پیدا شود یعنی بایستی سروحال و آماده یادگیری باشید و تا پایان مطالعه این حالت را حفظ کنید و برای این منظور سعی کنید با ایجاد حالت آرمیدگی عضلانی بر اضطراب خود غلبه کنید و همچنین افکارمثبت را جایگزین افکار منفی و گمان های بیهوده سازید و از تخیلات مثبت بهره گیرید.

3-2) درک و فهم (Understand )

در این مرحله باید بکوشید تا آنجا که ممکن است مطالبی را که می خوانید به طور عمیق درک کنید و از کم وکیف درک و فهم خود آگاه باشید و بخش هایی را که نمی فهمید با علامت گذاشتن مشخص کنید تا در مراحل بعدی مجددا به سراغ آن بروید.

3-3) یادآوری ( Recall )

در این مرحله آن چه را که در مرحله قبل خوانده و فهمیده اید به یاد آورید و از راهبردهای تحلیلی و تفسیر مفاهیم استفاده کنید و در این رابطه " گوانتز" گفته است : یادگیرنده نه تنها آن چه را که خوانده است به یاد می آورد بلکه آن را از طریق تفسیر و تحلیل و مفاهیم کلیدی تغییر شکل می دهد.

3-4) کشف و هضم (Detect and Digest )

در این مرحله به قسمت هایی که قبلا خوانده اید و نفهمیده اید مراجعه کنید و به یادگیری آن ها بپردازید به این منظور آن چه را که جا گذاشته اید یا غلط فهمیده اید کشف کنید و نیز به کشف سازمان مطالب بپردازید این بار از راهبردهای دیگری به جز روش خود استفاده کنید و مطالب پیچیده را به مطالب ساده تر تجزیه کنید.

3-5) بسط و گسترش ( Expand )

مطالبی را که می خوانید بسط و گسترش دهید ، به آن شاخ و برگ دهید و آن ها را به مطالبی که قبلا آموخته اید ربط دهید.

3-6) مرور کردن و پاسخ دادن ( Review )

مرور کردن و پاسخ دادن آخرین  مرحله روش مردر است مرور کردن مطالب خوانده شده به قصد تعیین کم و کسرهای احتمالی یادگیری و کوشش جهت رفع نواقص از مرحله مهمی از روش مردر است فعالیت اصلی مرورکردن ، به یاد آوردن آموخته ها ، توجه به نکات مهم و سعی در پاسخ دادن به سوالات قبلا طرح شده و تمرکز یافتن برهدف های یادگیری است.

روش آموزش دو جانبه :

روش آموزش دو جانبه به صورت گروهی اجرا می شود در این روش معلم و 2تا 4 دانش آموز یک گروه یادگیری را تشکیل می دهند فعالیت های گروه به این صورت انجام می گیرد که ابتدا معلم و دانش آموزان قسمتی از یک متن را بی صدا برای خود می خوانند بعد معلم راهبردهای خلاصه کردن – توضیح دادن – سوال کردن – پیش بینی کردن را درباره ی متنی که خوانده است پیاده می کند سپس معلم و شاگردان قسمتی دیگر از موضوع را مطالعه می کنند و این بار یکی از شاگردان نقش معلم را ایفا می کند این جریان تا جایی که لازم باشد ادامه می یابد احتمال دارد که شاگردان در آغاز کار نتوانند به خوبی از راهبردهای مورد نظر استفاده کند در این شرایط معلم سرنخ و راهنمایی های لازم را به آن ها می کند و معلم از یادگیرندگان می خواهد تا به نکات زیر توجه کنند:

1- درباره سوالات مهمی که می توانید پیرامون مطلبی که می خوانید طرح کنید فکرکنید و مطمئن شوید که قادرید به آنها جواب دهید.

2- نکات عمده ی مطلبی را که می خوانید خلاصه کنید.

3- پیش بینی کنید که نویسنده ی مطلب چه چیزی را در قسمت های بعدی بحث خواهد کرد.

4- نکات مبهم مطلب مورد مطالعه را مشخص کنید و بکوشید تا منظور نویسنده را از بیان آنها بفهمید.

و بعد معلم و شاگردان به نوبت به آموزش می پردازند و با تکیه بر نکات بالا متن مورد نظر را می خوانند و درباره ی آن بحث می کنند ابتدا معلم راهبردها را بکار می گیرد . بعد تدریجا بیشتر مسئولیت را به دانش آموزان وا می گذلرند. معلم در این باره توضیحات زیر را در اختیار یادگیرندگان قرار می دهد:

" وقتی من نقش معلم را ایفا می کنم خواهید دید که چگونه به دقت مطالب را می خوانم و این کار را از طریق بیان سوالاتی که در ضمن خواندن طرح کرده ام ، خلاصه کردن نکات مهم مطلب و پیش بینی اینکه نویسنده در بخش بعدی چه مطالبی را بحث خواهد کرد نشان می دهم. من همچنین به شما خواهم گفت که به نکات مهمی برخورده ام یا نه؟ و اگر برخورده ام چگونه آنها را به صورت قابل فهم در آورده ام . وقتی که شما نقش معلم را ایفا می کنید ابتدا باید سوالاتی را که در ضمن خواندن طرح می کنید به ما بگویید . ما جواب سوالات را خواهیم داد و شما باید بگویید جواب هایمان درست است یا خیر؟ شما باید مهم ترین نکات مطالبی را که می خوانید برای ما توضیح دهید همچنین لازم است برای ما نکات مبهمی را که در حین خواندن به آنها متوجه شده اید توضیح دهید در ضمن خواندن مطلب چندین بار از شما خواسته می شود تا پیش بینی کنید چه چیزهایی را در دنباله ی مطلب می بینید.

این ها فعالیت هایی هستند که امیدوارم شما آنها را یاد بگیرید و هم در این کلاس و هم در وقت دیگری که قصد خواندن و فهمیدن مطلبی را که دارید آنها را مورد استفاده قرار دهید."

روش آموزش دوجانبه در اصل برای بهبود خواندن و فهمیدن دانش آموزانی که از این لحاظ مشکل داشتند ابداع شد اما بعد  کاربردهای وسیع تری پیدا کرد . امروزه ثابت شده این روش برای استفاده تمام دانش آموزان در همه ی مقاطع تحصیلی قابل استفاده است.